Chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh là ba loại hình đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp theo Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020 (59/2020/QH14): chi nhánh được thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng kinh doanh của doanh nghiệp, văn phòng đại diện chỉ đại diện theo ủy quyền và không thực hiện chức năng kinh doanh, còn địa điểm kinh doanh là nơi doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể. Việc thành lập các đơn vị này phải đăng ký với Cơ quan đăng ký kinh doanh theo Điều 45 Luật Doanh nghiệp 2020, hướng dẫn chi tiết bởi Nghị định 168/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 23/7/2026) và biểu mẫu Thông tư 68/2025/TT-BTC.
Kết luận ngắn: muốn mở rộng hoạt động ra địa bàn khác, doanh nghiệp nên chọn chi nhánh (kinh doanh được) hoặc địa điểm kinh doanh (chỉ thông báo); văn phòng đại diện chỉ dùng để đại diện, nghiên cứu thị trường. Kể từ 23/7/2026, người kê khai hồ sơ tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của nội dung kê khai theo Nghị định 296/2026/NĐ-CP.
Theo Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp có các đơn vị phụ thuộc gồm: chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh. Cả ba đều là bộ phận của doanh nghiệp, không có tư cách pháp nhân riêng; mọi hoạt động của các đơn vị này đều do doanh nghiệp chịu trách nhiệm. Doanh nghiệp quyết định loại dấu, số lượng, hình thức và nội dung dấu của chi nhánh, văn phòng đại diện theo khoản 2 Điều 43.
Điểm khác biệt cốt lõi để lựa chọn loại hình:
Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, có nhiệm vụ thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp, bao gồm cả chức năng đại diện theo ủy quyền; ngành, nghề kinh doanh của chi nhánh phải đúng với ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp (khoản 1 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020).
Chi nhánh được thực hiện hoạt động kinh doanh nhưng chỉ trong phạm vi ngành, nghề mà doanh nghiệp đã đăng ký; doanh nghiệp không thể đăng ký cho chi nhánh ngành, nghề mới nằm ngoài ngành, nghề của chính mình. Chi nhánh không có tư cách pháp nhân riêng; mọi quyền, nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động của chi nhánh thuộc về doanh nghiệp.
Doanh nghiệp tự quyết định loại dấu, số lượng, hình thức và nội dung dấu của chi nhánh theo khoản 2 Điều 43 Luật Doanh nghiệp 2020. Chi nhánh không phải là pháp nhân độc lập nên không tự chịu trách nhiệm tài sản riêng; việc chi nhánh có tài khoản ngân hàng riêng hay không là quyết định quản lý của doanh nghiệp, không phải yêu cầu của Luật Doanh nghiệp.
Văn phòng đại diện là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, có nhiệm vụ đại diện theo ủy quyền cho lợi ích của doanh nghiệp và bảo vệ các lợi ích đó; văn phòng đại diện không thực hiện chức năng kinh doanh của doanh nghiệp (khoản 2 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020).
Không. Vì không thực hiện chức năng kinh doanh, văn phòng đại diện không được tiến hành hoạt động sinh lợi, không được ký hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ nhằm mục đích kinh doanh, mà thường dùng để nghiên cứu thị trường, xúc tiến hoạt động của doanh nghiệp, liên hệ công tác. Nếu doanh nghiệp muốn trực tiếp kinh doanh ở địa phương khác thì phải thành lập chi nhánh hoặc địa điểm kinh doanh.
Địa điểm kinh doanh là nơi doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể (khoản 3 Điều 44), ví dụ cửa hàng, kho, xưởng sản xuất, văn phòng giao dịch. Khác với chi nhánh và văn phòng đại diện — phải đăng ký hoạt động và được cấp Giấy chứng nhận — địa điểm kinh doanh chỉ cần thông báo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày quyết định lập (khoản 5 Điều 45).
Không cần thủ tục "đăng ký thành lập" như chi nhánh, văn phòng đại diện; chỉ cần gửi thông báo lập địa điểm kinh doanh trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày quyết định (khoản 5 Điều 45), theo mẫu của Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Thông tư 68/2025/TT-BTC.
Doanh nghiệp có quyền thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện ở trong nước và nước ngoài; có thể đặt một hoặc nhiều chi nhánh, văn phòng đại diện tại một địa phương theo địa giới đơn vị hành chính (khoản 1 Điều 45 Luật Doanh nghiệp 2020).
Theo khoản 2 Điều 45, hồ sơ gồm: (a) thông báo thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện; (b) bản sao quyết định thành lập và bản sao biên bản họp về việc thành lập; bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với người đứng đầu chi nhánh, văn phòng đại diện. Chi tiết về mẫu và thành phần hồ sơ theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP và biểu mẫu Thông tư 68/2025/TT-BTC.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét tính hợp lệ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện; nếu hồ sơ chưa hợp lệ thì thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung (khoản 3 Điều 45). Khi có thay đổi nội dung Giấy chứng nhận, doanh nghiệp phải đăng ký thay đổi trong thời hạn 10 ngày (khoản 4 Điều 45).
Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định việc đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, thông báo địa điểm kinh doanh qua mạng thông tin điện tử, người thực hiện thủ tục đăng nhập qua tài khoản định danh điện tử theo pháp luật về định danh và xác thực điện tử. Nội dung này được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP (hiệu lực 23/7/2026), do đó doanh nghiệp nên cập nhật quy trình, mẫu biểu mới nhất trước khi nộp hồ sơ.
Người kê khai hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, thông báo địa điểm kinh doanh chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của nội dung kê khai. Kể từ 23/7/2026, cơ chế tự kê khai — tự chịu trách nhiệm được siết chặt theo Nghị định 296/2026/NĐ-CP: nội dung kê khai không trung thực bị xử lý theo Điều 63 Nghị định 168/2025/NĐ-CP (Giấy chứng nhận cấp trên cơ sở kê khai không trung thực bị thông báo không có hiệu lực). Bên cạnh đó, hành vi này còn bị phạt từ 30 đến 70 triệu đồng theo Điều 43 Nghị định 288/2026/NĐ-CP (xử phạt trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư, áp dụng từ 21/7/2026).
Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh không phải là pháp nhân độc lập; doanh nghiệp chịu trách nhiệm đối với hoạt động của các đơn vị này, trong đó có nghĩa vụ thuế. Chi nhánh, địa điểm kinh doanh phát sinh hoạt động kinh doanh nên phải đăng ký, kê khai thuế theo pháp luật về quản lý thuế; văn phòng đại diện không thực hiện chức năng kinh doanh nên không phát sinh nghĩa vụ kê khai thuế từ hoạt động kinh doanh.
Khi chi nhánh, địa điểm kinh doanh tạm ngừng kinh doanh hoặc văn phòng đại diện tạm ngừng hoạt động, doanh nghiệp phải gửi hồ sơ thông báo đến Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh chậm nhất 03 ngày làm việc trước ngày tạm ngừng; mỗi lần không quá 12 tháng và tổng thời gian liên tiếp không quá 24 tháng (Điều 60 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP). Chi tiết xem bài Tạm ngừng kinh doanh: thủ tục, thời hạn và lưu ý.
Khi chấm dứt hoạt động, doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký chấm dứt theo Điều 66 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Trong quản lý hàng ngày, doanh nghiệp nên ghi nhận rõ trong Điều lệ, sổ sách kế toán phạm vi chức năng của từng đơn vị phụ thuộc để tránh nhầm lẫn giữa hoạt động kinh doanh của chi nhánh và hoạt động thuần đại diện của văn phòng đại diện.
Chi nhánh được thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm cả đại diện theo ủy quyền; văn phòng đại diện chỉ đại diện theo ủy quyền và bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp, không thực hiện chức năng kinh doanh (Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020).
Không. Địa điểm kinh doanh chỉ cần doanh nghiệp thông báo đến Cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày quyết định lập địa điểm kinh doanh (khoản 5 Điều 45 Luật Doanh nghiệp 2020).
Thông báo thành lập; bản sao quyết định thành lập và biên bản họp của cơ quan có thẩm quyền; bản sao giấy tờ pháp lý của người đứng đầu chi nhánh, văn phòng đại diện (khoản 2 Điều 45 Luật Doanh nghiệp 2020), theo biểu mẫu Thông tư 68/2025/TT-BTC.
Không. Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, không có tư cách pháp nhân; doanh nghiệp chịu trách nhiệm đối với mọi hoạt động của chi nhánh (Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020).
Có. Kê khai không trung thực nội dung hồ sơ đăng ký doanh nghiệp có thể bị phạt từ 30 đến 70 triệu đồng theo Nghị định 288/2026/NĐ-CP (Điều 43, áp dụng từ 21/7/2026); ngoài ra giấy chứng nhận cấp trên cơ sở kê khai không trung thực có thể bị thông báo không có hiệu lực (Điều 63 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
Nội dung bài viết dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cập nhật, bao gồm:
Do Nghị định 296/2026/NĐ-CP vừa có hiệu lực (23/7/2026), doanh nghiệp nên kiểm tra văn bản hướng dẫn, mẫu biểu mới nhất và thực tế của Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi đặt trụ sở trước khi nộp hồ sơ. Xem thêm: chuyên mục Kiến thức doanh nghiệp, bài Thành lập công ty TNHH hai thành viên và Tạm ngừng kinh doanh.
Gửi thông tin vụ việc — Luật sư đánh giá và tư vấn hướng xử lý.
