Thử việc theo Bộ luật Lao động 2019

1. Thời gian thử việc

Điều 25 BLLĐ 2019 quy định thời gian thử việc tối đa như sau:

• 180 ngày: Công việc của người quản lý doanh nghiệp (Giám đốc, Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc, Kế toán trưởng và các chức danh quản lý khác).
• 60 ngày: Công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên (kỹ sư, cử nhân, kiến trúc sư, bác sĩ…).
• 30 ngày: Công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
• 06 ngày: Các công việc khác (lao động phổ thông, tạp vụ, bảo vệ…).

Điều 25 BLLĐ 2019: "Thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và bảo đảm điều kiện sau đây: 1. Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp… 2. Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên; 3. Không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ; 4. Không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác."

Lưu ý: Mỗi công việc chỉ được thử việc một lần. NSDLĐ không được yêu cầu NLĐ thử việc nhiều lần cho cùng một công việc, kể cả khi ký hợp đồng thử việc mới.

2. Tiền lương thử việc

Điều 26 BLLĐ 2019 quy định tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.

Ví dụ: Nếu mức lương chính thức của vị trí kế toán là 10.000.000 đồng/tháng, thì lương thử việc tối thiểu là 10.000.000 × 85% = 8.500.000 đồng/tháng.

NSDLĐ không được trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương chính thức. Nếu NSDLĐ vi phạm, NLĐ có quyền yêu cầu thanh toán phần chênh lệch.

Điều 26 BLLĐ 2019: "Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó."

3. Hợp đồng thử việc

NLĐ và NSDLĐ có thể giao kết hợp đồng thử việc riêng hoặc thỏa thuận thử việc trong hợp đồng lao động chính. Nội dung hợp đồng thử việc bao gồm:

• Tên, địa chỉ của NSDLĐ và NLĐ.
• Công việc và địa điểm làm việc.
• Thời gian thử việc.
• Mức lương thử việc.
• Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi.
• Trang bị bảo hộ lao động.

Lưu ý: Nếu giao kết hợp đồng thử việc riêng, khi kết thúc thử việc đạt yêu cầu, NSDLĐ phải ký hợp đồng lao động chính thức với NLĐ. Nếu NLĐ làm việc hết thời gian thử việc mà NSDLĐ không có ý kiến gì thì hợp đồng thử việc được coi là hợp đồng lao động chính thức.

4. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thử việc

Điều 27 BLLĐ 2019 quy định cả NLĐ và NSDLĐ đều có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường thiệt hại, nếu:

• Đối với NSDLĐ: Khi NLĐ không đạt yêu cầu theo thỏa thuận thử việc.
• Đối với NLĐ: Khi NLĐ thấy công việc không phù hợp.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với hợp đồng lao động chính thức, nơi việc đơn phương chấm dứt phải tuân thủ thời hạn báo trước và có thể phải bồi thường thiệt hại.

Điều 27 BLLĐ 2019: "Khi việc làm thử không đạt yêu cầu thì mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường thiệt hại."

5. BHXH trong thời gian thử việc

Nếu NLĐ giao kết hợp đồng thử việc bằng văn bản riêng (hợp đồng thử việc), NSDLĐ không phải đóng BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ trong thời gian thử việc. Tuy nhiên:

• Nếu hai bên giao kết HĐLĐ chính thức và có thỏa thuận thử việc ngay trong HĐLĐ, NSDLĐ phải đóng BHXH, BHYT, BHTN từ ngày đầu tiên làm việc.
• NLĐ thử việc vẫn được hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động nếu bị tai nạn trong quá trình thử việc.

Kết luận

Thử việc là giai đoạn quan trọng, giúp cả NLĐ và NSDLĐ đánh giá lẫn nhau trước khi chính thức ký kết HĐLĐ. NLĐ cần nắm rõ thời gian thử việc tối đa, mức lương thử việc tối thiểu và quyền được đơn phương chấm dứt hợp đồng thử việc bất kỳ lúc nào. NSDLĐ cần tuân thủ quy định về thời gian thử việc, không được thử việc nhiều lần cho cùng một công việc và phải trả lương thử việc ít nhất 85% mức lương chính thức.

FAQ — Câu hỏi thường gặp

NLĐ có thể thử việc nhiều lần ở cùng một công ty không?

Không. Mỗi công việc chỉ được thử việc một lần. Nếu NLĐ đã thử việc cho một vị trí và đạt yêu cầu, NSDLĐ không được yêu cầu thử việc lại cho cùng vị trí đó, kể cả khi ký hợp đồng mới.

Hết thời gian thử việc mà không ký HĐLĐ chính thức thì xử lý thế nào?

Nếu NLĐ tiếp tục làm việc sau khi hết thời gian thử việc mà NSDLĐ không có ý kiến, hợp đồng thử việc được coi là HĐLĐ chính thức. NSDLĐ phải ký hợp đồng lao động chính thức với NLĐ, nếu không sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.

NLĐ thử việc có được nghỉ lễ, Tết không?

Có. NLĐ trong thời gian thử việc vẫn được hưởng các ngày nghỉ lễ, Tết theo quy định và được nghỉ hằng tuần. Tuy nhiên, do chưa đóng BHXH nên NLĐ thử việc chưa được hưởng các chế độ ốm đau, thai sản.