Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020: Định giá tài sản góp vốn

1. Trích nguyên văn Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020

Điều 36. Định giá tài sản góp vốn

1. Tài sản góp vốn không phải là tiền Việt Nam đồng, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng phải được các thành viên, cổ đông sáng lập hoặc tổ chức thẩm định giá định giá và thể hiện thành đồng Việt Nam.

2. Tài sản góp vốn khi thành lập doanh nghiệp phải được các thành viên, cổ đông sáng lập định giá theo nguyên tắc nhất trí hoặc do một tổ chức thẩm định giá định giá. Trường hợp tổ chức thẩm định giá định giá thì giá trị tài sản góp vốn phải được người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và trên 50% số thành viên, cổ đông sáng lập chấp thuận. Trong trường hợp này, nếu giá trị tài sản góp vốn cao hơn giá trị thực tế tại thời điểm góp vốn thì các thành viên, cổ đông sáng lập và tổ chức thẩm định giá cùng liên đới chịu trách nhiệm đối với hậu quả do bán, chuyển nhượng, góp vốn gây ra.

3. Tài sản góp vốn trong quá trình hoạt động do chủ sở hữu, thành viên hợp danh hoặc các thành viên, cổ đông định giá theo nguyên tắc nhất trí hoặc do một tổ chức thẩm định giá định giá. Trường hợp tổ chức thẩm định giá định giá thì giá trị tài sản góp vốn phải được chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông chấp thuận.

4. Việc định giá tài sản góp vốn quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này phải bảo đảm trung thực, khách quan, phù hợp với giá thị trường tại thời điểm góp vốn.

Nguồn: Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 (có hiệu lực 01/01/2021, còn hiệu lực)

2. Nguyên tắc định giá tài sản góp vốn là gì?

Khoản 4 Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định việc định giá tài sản góp vốn phải trung thực, khách quan và phù hợp với giá thị trường tại thời điểm góp vốn. Đây là nguyên tắc xuyên suốt, chi phối cả giai đoạn thành lập (khoản 2) lẫn giai đoạn hoạt động (khoản 3).

Tài sản góp vốn được xác định tại Điều 34 Luật Doanh nghiệp 2020, gồm tiền Việt Nam đồng, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, thiết bị, máy móc... Theo khoản 1 Điều 36, tài sản góp vốn không phải là tiền, ngoại tệ tự do chuyển đổi hoặc vàng đều phải được định giá và quy đổi thành đồng Việt Nam.

3. Định giá tài sản góp vốn khi thành lập doanh nghiệp như thế nào?

Khoản 2 Điều 36 quy định hai phương thức định giá khi thành lập:

• Các thành viên, cổ đông sáng lập tự định giá theo nguyên tắc nhất trí (100% đồng thuận); hoặc
• Tổ chức thẩm định giá định giá, và giá trị tài sản phải được người đại diện theo pháp luật cùng trên 50% số thành viên/cổ đông sáng lập chấp thuận.

Nếu lựa chọn tổ chức thẩm định giá nhưng giá xác định cao hơn giá trị thực tế tại thời điểm góp vốn, thì các thành viên, cổ đông sáng lập và tổ chức thẩm định giá cùng liên đới chịu trách nhiệm đối với hậu quả do bán, chuyển nhượng hoặc góp vốn gây ra (khoản 2 Điều 36).

4. Định giá lại tài sản góp vốn khi doanh nghiệp hoạt động

Khoản 3 Điều 36 quy định tài sản góp vốn trong quá trình hoạt động do chủ sở hữu, thành viên hợp danh hoặc các thành viên, cổ đông định giá theo nguyên tắc nhất trí, hoặc do tổ chức thẩm định giá định giá.

Điểm khác biệt quan trọng: khi dùng tổ chức thẩm định giá, giá trị tài sản phải được chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông chấp thuận (thay vì cá nhân đại diện pháp luật như giai đoạn thành lập). Doanh nghiệp góp vốn bằng tài sản trong quá trình hoạt động nên cân nhắc thuê thẩm định giá độc lập để đảm bảo minh bạch với các cổ đông.

5. Trách nhiệm khi định giá tài sản góp vốn không trung thực

Định giá cao hơn giá trị thực tế gây phá vỡ nguyên tắc trung thực, khách quan tại khoản 4 Điều 36. Hệ quả pháp lý đáng chú ý:

• Liên đới chịu trách nhiệm: thành viên, cổ đông sáng lập cùng tổ chức thẩm định giá chịu trách nhiệm trước hậu quả khi tài sản bị bán, chuyển nhượng hoặc góp vốn (khoản 2 Điều 36).
• Sang tên tài sản góp vốn: theo Điều 35 Luật Doanh nghiệp 2020, thành viên phải chuyển quyền sở hữu tài sản góp vốn cho doanh nghiệp theo đúng thủ tục pháp luật; nếu tài sản có đăng ký quyền sở hữu, phải thực hiện thủ tục chuyển quyền sở hữu.
• Rủi ro pháp lý khác: có thể bị xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu gây thiệt hại cho doanh nghiệp hoặc các bên liên quan theo quy định pháp luật dân sự.

Vì vậy, định giá trung thực không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ lợi ích chính người góp vốn và doanh nghiệp.

6. Lưu ý khi chọn đơn vị thẩm định giá tài sản góp vốn

Năm 2026, nhu cầu thẩm định giá tài sản nói chung và tài sản trí tuệ nói riêng tăng mạnh cùng xu hướng minh bạch hóa định giá và góp vốn thành lập doanh nghiệp. Khi lựa chọn tổ chức thẩm định giá, doanh nghiệp nên lưu ý:

• Đơn vị có hành nghề thẩm định giá hợp pháp theo quy định pháp luật về giá.
• Kinh nghiệm định giá đúng loại tài sản (bất động sản, tài sản trí tuệ, máy móc thiết bị...).
• Tính độc lập, khách quan, không có xung đột lợi ích với người góp vốn.
• Kết quả định giá phải được cơ quan có thẩm quyền của doanh nghiệp chấp thuận theo đúng khoản 2, khoản 3 Điều 36.

Tham khảo dịch vụ pháp lý hỗ trợ thành lập doanh nghiệp và định giá góp vốn tại dịch vụ của Công ty Luật Hợp danh Minh Bạch.

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Q1: Tài sản góp vốn khi thành lập có bắt buộc phải thuê tổ chức thẩm định giá không?

Không. Theo khoản 2 Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020, các thành viên, cổ đông sáng lập có thể tự định giá theo nguyên tắc nhất trí hoặc thuê tổ chức thẩm định giá. Tuy nhiên, nếu tự định giá cao hơn thực tế, các bên sẽ liên đới chịu rủi ro.

Q2: Tài sản trí tuệ có thể góp vốn thành lập doanh nghiệp không?

Có. Tài sản trí tuệ thuộc tài sản góp vốn tại Điều 34 và phải được định giá theo Điều 36 Luật Doanh nghiệp 2020. Do tính đặc thù, nên thuê tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp để đảm bảo giá trị khách quan.

Q3: Định giá tài sản góp vốn quá cao có bị xử lý không?

Có. Định giá cao hơn giá trị thực tế vi phạm nguyên tắc trung thực tại khoản 4 Điều 36; các thành viên, cổ đông sáng lập và tổ chức thẩm định giá phải liên đới chịu trách nhiệm về hậu quả phát sinh.