Khi xảy ra tranh chấp trong hoạt động kinh doanh thương mại — hợp đồng mua bán, hợp đồng dịch vụ, hợp đồng vận chuyển, tranh chấp về cổ phần, quyền sử dụng nhãn hiệu… — một trong những vấn đề đầu tiên mà doanh nghiệp cần làm rõ là: điều kiện nào để khởi kiện ra Tòa án. Nếu thiếu một trong các điều kiện này, Tòa án có thể không thụ lý đơn khởi kiện, kéo theo thời gian, chi phí và rủi ro về thời hiệu.
Bài viết dưới đây của Công ty Luật Minh Bạch phân tích bốn nội dung chính theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: (1) khái niệm vụ án thương mại; (2) điều kiện khởi kiện; (3) thẩm quyền Tòa án; (4) thời hiệu khởi kiện.
Trước khi xét điều kiện khởi kiện, cần xác định tranh chấp của mình có thuộc loại vụ việc mà Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự hay không. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền giải quyết của Tòa án được xác định theo loại vụ việc, và tranh chấp kinh doanh thương mại là một loại vụ việc riêng biệt.
Điều 26. Thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo thủ tục tố tụng dân sự
1. Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự những tranh chấp sau đây:
... g) Tranh chấp về kinh doanh, thương mại;
...
Nguồn: Toàn văn điều luật — Luật Minh Bạch
Tranh chấp kinh doanh thương mại là tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, trong đó ít nhất một bên là chủ thể kinh doanh và mục đích của giao dịch là lợi nhuận. Ví dụ: tranh chấp về thanh toán tiền hàng, phạt vi phạm hợp đồng, bồi thường thiệt hại do chậm giao hàng, tranh chấp giữa cổ đông và công ty, tranh chấp về quyền sử dụng nhãn hiệu trong hoạt động thương mại.
Điểm cần lưu ý: nếu tranh chấp không có yếu tố kinh doanh thương mại (ví dụ tranh chấp hợp đồng dân sự thông thường giữa cá nhân không kinh doanh), Tòa án vẫn giải quyết nhưng theo nhóm vụ việc dân sự thông thường, với các quy định về điều kiện, thẩm quyền và thời hiệu có thể khác.
Điều kiện khởi kiện là những yêu cầu tối thiểu mà Tòa án kiểm tra trước khi quyết định thụ lý đơn. Nếu không đáp ứng, Tòa án sẽ trả lại đơn hoặc không thụ lý, làm chậm trễ việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.
Điều kiện thứ nhất — có tư cách khởi kiện. Người khởi kiện phải là người có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc có tranh chấp. Trong quan hệ kinh doanh thương mại, đó thường là bên bị vi phạm hợp đồng, cổ đông, chủ nợ, hoặc người có quyền lợi liên quan trực tiếp.
Điều kiện thứ hai — có đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ. Đơn khởi kiện phải nêu rõ yêu cầu giải quyết của nguyên đơn đối với bị đơn, ghi rõ thông tin của các bên và tài liệu, chứng cứ kèm theo. Đây là cơ sở để Tòa án xác định phạm vi tranh chấp và thẩm quyền.
Điều 189. Khởi kiện vụ án dân sự
1. Khởi kiện vụ án dân sự là việc Tòa án giải quyết tranh chấp về quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc có tranh chấp.
2. Người có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc có tranh chấp có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
3. Đơn khởi kiện vụ án dân sự phải đáp ứng các yêu cầu sau đây:
a) Ghi rõ ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện;
b) Tên Tòa án nơi làm đơn khởi kiện;
c) Tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc có tranh chấp; tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, lợi ích hợp pháp liên quan đến nội dung tranh chấp;
d) Nội dung tranh chấp và yêu cầu giải quyết của nguyên đơn đối với bị đơn;
đ) Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện.
4. Đơn khởi kiện vụ án dân sự phải được làm bằng văn bản, trừ trường hợp khởi kiện vụ án dân sự thông qua cổng thông tin điện tử của Tòa án.
5. Đơn khởi kiện vụ án dân sự phải được ký bởi người khởi kiện hoặc người đại diện hợp pháp của người khởi kiện.
Nguồn: Toàn văn điều luật — Luật Minh Bạch
Điều kiện thứ ba — thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Vụ việc phải thuộc loại tranh chấp mà Tòa án có thẩm quyền theo Bộ luật Tố tụng dân sự và không thuộc diện phải giải quyết trước bằng thủ tục khác (ví dụ, một số tranh chấp phải qua hòa giải viên thương mại trước khi khởi kiện).
Điều kiện thứ tư — không thuộc diện Tòa án không thụ lý. Tòa án không thụ lý đơn khởi kiện trong các trường hợp: vụ việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật; vụ việc đã được giải quyết bằng quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; vụ việc đã được hòa giải thành và được Tòa án công nhận; hoặc vụ việc không thuộc thẩm quyền của Tòa án.
Điều 192. Trả lại đơn khởi kiện, đơn yêu cầu
1. Tòa án trả lại đơn khởi kiện, đơn yêu cầu trong các trường hợp sau đây:
a) Không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án;
b) Nguyên đơn đã khởi kiện vụ việc đó tại Tòa án khác hoặc đã có quyết định của Tòa án, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc giải quyết vụ việc đó;
c) Đơn khởi kiện, đơn yêu cầu không đáp ứng yêu cầu quy định tại Điều 189 hoặc Điều 190 của Bộ luật này;
d) Người khởi kiện, người yêu cầu đã rút đơn khởi kiện, đơn yêu cầu nhưng vẫn tiếp tục khởi kiện, yêu cầu Tòa án giải quyết;
đ) Người khởi kiện, người yêu cầu không có quyền khởi kiện, yêu cầu theo quy định của pháp luật;
e) Vụ việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
g) Vụ việc đã được hòa giải thành và được Tòa án công nhận;
h) Vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
2. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, đơn yêu cầu mà Tòa án không thụ lý vụ việc thì phải trả lại đơn khởi kiện, đơn yêu cầu và thông báo lý do cho người khởi kiện, người yêu cầu biết.
Nguồn: Toàn văn điều luật — Luật Minh Bạch
Điều kiện thứ năm — về nghĩa vụ nộp án phí tạm ứng. Khi nộp đơn khởi kiện, nguyên đơn phải nộp tạm ứng án phí theo quy định. Nếu không nộp, Tòa án sẽ thông báo để nộp; nếu vẫn không nộp, Tòa án sẽ không thụ lý.
Thẩm quyền Tòa án được xác định theo hai tiêu chí: thẩm quyền theo loại vụ việc và thẩm quyền theo lãnh thổ.
Thẩm quyền theo loại vụ việc. Như đã phân tích ở mục 1, tranh chấp kinh doanh thương mại thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân. Tuy nhiên, cần lưu ý một số tranh chấp có thể thuộc thẩm quyền của Tòa án kinh tế (nếu có) hoặc phải qua thủ tục tố tụng đặc biệt.
Thẩm quyền theo lãnh thổ. Đây là vấn đề thường gây tranh cãi trong thực tiễn, đặc biệt khi các bên ở nhiều địa phương khác nhau. Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc có trụ sở có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự.
Điều 39. Thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án
1. Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc có trụ sở có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự đối với tranh chấp sau đây:
a) Tranh chấp về giao dịch dân sự, trừ tranh chấp về bất động sản;
b) Tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng;
c) Tranh chấp về lao động;
d) Tranh chấp về kinh doanh, thương mại;
đ) Tranh chấp về hôn nhân và gia đình;
e) Tranh chấp về thừa kế;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
u) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
v) Tranh chấp về nuôi con;
x) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
y) Tranh chấp về nuôi con;
z) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
aa) Tranh chấp về nuôi con;
bb) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
cc) Tranh chấp về nuôi con;
dd) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
đ) Tranh chấp về nuôi con;
e) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
g) Tranh chấp về nuôi con;
h) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
i) Tranh chấp về nuôi con;
k) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
l) Tranh chấp về nuôi con;
m) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
n) Tranh chấp về nuôi con;
o) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
p) Tranh chấp về nuôi con;
q) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
r) Tranh chấp về nuôi con;
s) Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn;
t) Tranh chấp về nuôi con;
uĐang gặp tranh chấp đất đai?
Gửi thông tin vụ việc — Luật sư đánh giá và tư vấn hướng xử lý.