Điều 75. Tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng Việc xem xét, đánh giá một nhãn hiệu là nổi tiếng được lựa chọn từ một số hoặc tất cả các tiêu chí sau đây:154 1. Số lượng người tiêu dùng liên quan đã biết đến nhãn hiệu thông qua việc mua bán, sử dụng hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc thông qua quảng cáo; 2. Phạm vi lãnh thổ mà hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu đã được lưu hành; 3. Doanh số từ việc bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc số lượng hàng hóa đã được bán ra, lượng dịch vụ đã được cung cấp; 4. Thời gian sử dụng liên tục nhãn hiệu; 5. Uy tín rộng rãi của hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu; 6. Số lượng quốc gia bảo hộ nhãn hiệu; 7. Số lượng quốc gia công nhận nhãn hiệu là nổi tiếng; 8. Giá chuyển nhượng, giá chuyển giao quyền sử dụng, giá trị góp vốn đầu tư của nhãn hiệu. Mục 5 ĐIỀU KIỆN BẢO HỘ ĐỐI VỚI TÊN THƯƠNG MẠI
Nguồn: Toàn văn điều luật — Luật Minh Bạch
Điều 75 Luật Sở hữu trí tuệ quy định tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng. Điều luật liệt kê tám tiêu chí, theo đó việc xem xét, đánh giá một nhãn hiệu là nổi tiếng được lựa chọn từ một số hoặc tất cả các tiêu chí sau:
Về kỹ thuật lập pháp, Điều 75 không đặt ra yêu cầu phải thỏa mãn đồng thời cả tám tiêu chí. Cụm từ "một số hoặc tất cả" thể hiện tính mở, cho phép cơ quan xác lập quyền và cơ quan tài phán linh hoạt lựa chọn tiêu chí phù hợp với từng vụ việc cụ thể. Đây là điểm khác biệt căn bản so với tiêu chí bảo hộ nhãn hiệu thông thường, vốn đòi hỏi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về dấu hiệu và khả năng phân biệt.
Thực tiễn áp dụng cho thấy các tiêu chí có trọng số khác nhau tùy loại hàng hóa, dịch vụ. Ví dụ, với nhãn hiệu trong lĩnh vực đồ uống có cồn hoặc thời trang cao cấp, tiêu chí về uy tín rộng rãi và phạm vi lãnh thổ lưu hành thường được nhấn mạnh. Ngược lại, với nhãn hiệu dịch vụ tài chính, tiêu chí doanh số và thời gian sử dụng liên tục giữ vai trò quan trọng hơn. Việc đánh giá mang tính tổng hợp, dựa trên chứng cứ thực tế về mức độ nhận biết của công chúng liên quan.
Điều 75 giữ vai trò trung tâm trong xử lý xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu nổi tiếng theo Điều 129 và Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ, đồng thời là cơ sở để từ chối đơn nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu nổi tiếng theo điểm i khoản 2 Điều 74.
Khái niệm "nhãn hiệu nổi tiếng". Luật SHTT không đưa ra định nghĩa riêng trong Điều 75 mà xác lập cơ chế đánh giá gián tiếp: nhãn hiệu được coi là nổi tiếng khi hội tụ các tiêu chí tại Điều 75. Cách tiếp cận này phù hợp với Điều 6bis Công ước Paris và Điều 16.2 Hiệp định TRIPs — nổi tiếng là kết quả đánh giá tổng hợp, không phải thuộc tính cố định. Điều 75 định hướng bằng cụm "lựa chọn từ một số hoặc tất cả các tiêu chí", nghĩa là không tiêu chí nào mang tính quyết định, không đòi hỏi đáp ứng đủ tám tiêu chí.
Điều kiện pháp lý — tính mở và tính tổng hợp. Cụm từ "một số hoặc tất cả" tại Điều 75 thể hiện hai đặc trưng: (i) tính mở — cơ quan xét xử có quyền lựa chọn tiêu chí phù hợp với từng vụ việc; (ii) tính tổng hợp — các tiêu chí bổ trợ, không loại trừ nhau. Thực tiễn xét xử Việt Nam cho thấy tòa án thường dựa vào nhóm tiêu chí định lượng (khoản 1, 2, 3, 4) kết hợp định tính (khoản 5) để kết luận. Ví dụ, một nhãn hiệu nước ngoài chưa đăng ký tại Việt Nam vẫn có thể được công nhận nổi tiếng nếu chứng minh được mức độ nhận biết rộng rãi của người tiêu dùng Việt Nam (khoản 1) và phạm vi lưu hành (khoản 2), dù không đáp ứng khoản 6, 7.
Phân tích từng nhóm tiêu chí. Nhóm định lượng gồm khoản 1 (số lượng người tiêu dùng biết đến), khoản 3 (doanh số, số lượng hàng hóa), khoản 4 (thời gian sử dụng liên tục), khoản 6 và 7 (số quốc gia bảo hộ, công nhận). Nhóm định tính gồm khoản 2 (phạm vi lãnh thổ), khoản 5 (uy tín rộng rãi) và khoản 8 (giá chuyển nhượng, giá trị góp vốn). Khoản 8 đặc biệt quan trọng trong tranh chấp thương mại — giá trị định giá nhãn hiệu là chỉ dấu khách quan về mức độ nổi tiếng, được Tòa án nhân dân tối cao ghi nhận trong một số vụ tranh chấp về xâm phạm nhãn hiệu.
Lưu ý áp dụng. Điều 75 không quy định ngưỡng định lượng cụ thể cho bất kỳ tiêu chí nào; việc đánh giá thuộc thẩm quyền xét xử của cơ quan có thẩm quyền (Cục SHTT, tòa án) trên cơ sở chứng cứ do đương sự cung cấp. Đương sự cần chủ động thu thập, bảo quản tài liệu chứng minh (báo cáo doanh thu, hợp đồng quảng cáo, kết quả khảo sát thị trường) để đáp ứng tiêu chí được lựa chọn.
Thực tiễn áp dụng. Điều 75 quy định tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng theo cơ chế "lựa chọn từ một số hoặc tất cả" — không đòi hỏi thỏa mãn đồng thời cả 8 tiêu chí. Đây là điểm thuận lợi nhưng cũng tạo không gian tùy nghi cho cơ quan xác lập quyền và tòa án. Thực tiễn cho thấy việc công nhận nổi tiếng chủ yếu phát sinh trong hai bối cảnh: (i) phản đối đơn nhãn hiệu trùng/tương tự của người khác; (ii) xử lý xâm phạm theo Điều 129, 130 Luật SHTT. Do chưa có ngưỡng định lượng cụ thể, kết quả phụ thuộc nặng vào chứng cứ do chủ nhãn hiệu cung cấp.
Ví dụ thực tiễn. Một nhãn hiệu có doanh số lớn, thời gian sử dụng dài (khoản 3, khoản 4) nhưng lưu hành hẹp về lãnh thổ (khoản 2) thường không được công nhận nổi tiếng. Ngược lại, nhãn hiệu được quảng cáo rộng, nhiều quốc gia công nhận nổi tiếng (khoản 7) có lợi thế dù doanh số nội địa khiêm tốn. Cơ quan xử lý có xu hướng yêu cầu chứng cứ độc lập, khách quan (số liệu kiểm toán, kết quả điều tra thị trường, tài liệu bảo hộ nước ngoài) thay vì tài liệu tự công bố.
Lưu ý cho doanh nghiệp.
Do thiếu ngưỡng định lượng, doanh nghiệp nên chủ động xây dựng hồ sơ nổi tiếng song song với thủ tục đăng ký bảo hộ cơ bản — tránh rủi ro khi tranh chấp phát sinh.
Kết luận. Điều 75 Luật Sở hữu trí tuệ (văn bản hợp nhất 2026) xác lập cơ chế đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng theo phương pháp "lựa chọn từ một số hoặc tất cả" tám tiêu chí, không đòi hỏi đáp ứng đồng thời. Cách tiếp cận mở này phù hợp thực tiễn đa dạng của thị trường, song đặt gánh nặng chứng minh lên chủ thể yêu cầu công nhận và tạo rủi ro thiếu nhất quán trong áp dụng. Điều 75 chỉ liệt kê tiêu chí mà không định lượng ngưỡng, không quy định thứ tự ưu tiên, không xác định mức độ "nổi tiếng" tối thiểu — khoảng trống khiến cơ quan xét xử phải tự suy đoán.
Kiến nghị.
Ví dụ, một nhãn hiệu có doanh số lớn (khoản 3) nhưng thời gian sử dụng ngắn (khoản 4) và phạm vi hẹp (khoản 2) chưa thể coi là nổi tiếng; ngược lại, nhãn hiệu được bảo hộ tại nhiều quốc gia (khoản 6) và có giá chuyển nhượng cao (khoản 8) là chỉ dấu mạnh về uy tín (khoản 5). Việc cụ thể hóa Điều 75 sẽ nâng cao tính dự đoán và bảo vệ quyền chủ sở hữu hiệu quả hơn.
Bài viết dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cập nhật, bao gồm: