Bình luận Điều 38 Bộ luật Lao động 2019: Hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động | Công ty Luật Minh Bạch

Bình luận Điều 38 Bộ luật Lao động 2019: Hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Lao động · Công ty Luật Minh Bạch · Cập nhật 2026/11

Điều 38. Hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động Mỗi bên đều có quyền hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước khi hết thời hạn báo trước nhưng phải thông báo bằng văn bản và phải được bên kia đồng ý.

Nguồn: Toàn văn điều luật — Luật Minh Bạch

1. Khái quát Điều 38 Bộ luật Lao động 2019

Khái quát Điều 38 Bộ luật Lao động 2019

Điều 38 Bộ luật Lao động 2019 quy định về hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Điều luật xác lập quyền của cả hai bên — người sử dụng lao động và người lao động — được rút lại quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước khi hết thời hạn báo trước. Đây là cơ chế pháp lý bảo đảm sự linh hoạt, cho phép các bên khắc phục quyết định đã đưa ra khi hoàn cảnh thay đổi, qua đó hạn chế thiệt hại không cần thiết cho cả hai phía và duy trì quan hệ lao động.

Điều luật đặt ra hai điều kiện bắt buộc. Thứ nhất, việc hủy bỏ chỉ có hiệu lực trước khi hết thời hạn báo trước. Thời hạn báo trước được xác định theo Điều 35 và Điều 36 Bộ luật Lao động 2019 (tùy loại hợp đồng và căn cứ chấm dứt). Khi thời hạn báo trước đã chấm dứt, hợp đồng lao động đương nhiên chấm dứt, quyền hủy bỏ không còn. Thứ hai, việc hủy bỏ phải được thông báo bằng văn bản và phải được bên kia đồng ý. Đây là thỏa thuận song phương, không phải quyền đơn phương của bên rút lại quyết định. Thiếu văn bản hoặc thiếu sự đồng ý của bên kia, việc hủy bỏ không phát sinh hiệu lực pháp lý.

Ví dụ thực tiễn: Người lao động gửi văn bản đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không xác định thời hạn, báo trước 45 ngày theo điểm a khoản 1 Điều 35. Sau 20 ngày, người lao động đổi ý, gửi văn bản đề nghị hủy bỏ việc chấm dứt. Người sử dụng lao động đồng ý bằng văn bản. Việc hủy bỏ hợp pháp, hợp đồng tiếp tục có hiệu lực. Ngược lại, nếu người sử dụng lao động không đồng ý, hợp đồng vẫn chấm dứt khi hết thời hạn báo trước.

Điều 38 thể hiện nguyên tắc tự nguyện, thỏa thuận trong quan hệ lao động, đồng thời bảo vệ tính ổn định của hợp đồng lao động trước các quyết định thay đổi đơn phương.

2. Nội dung điều luật và các quy định liên quan

Điều 38 Bộ luật Lao động 2019 quy định: “Mỗi bên đều có quyền hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước khi hết thời hạn báo trước nhưng phải thông báo bằng văn bản và phải được bên kia đồng ý.”

Điều luật xác lập quyền hủy bỏ cho cả hai bên — người sử dụng lao động và người lao động — sau khi một bên đã thực hiện hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động hợp pháp theo Điều 35 và Điều 36, nhưng trước khi hết thời hạn báo trước. Bản chất pháp lý: hành vi đơn phương chấm dứt chưa làm chấm dứt quan hệ lao động ngay; trong khoảng thời gian báo trước, quan hệ lao động vẫn tồn tại và bên kia có thể rút lại ý chí.

Điều kiện có hiệu lực gồm hai yếu tố tích lũy: (i) thông báo bằng văn bản; (ii) được bên kia đồng ý. Thiếu một trong hai, việc hủy bỏ không phát sinh hiệu lực, hành vi đơn phương chấm dứt ban đầu vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý. Đây là điểm khác biệt so với việc rút lại đề nghị giao kết hợp đồng — ở đây cần sự chấp thuận của đối phương, không phải ý chí đơn phương.

Ví dụ thực tiễn: Ngày 01/3, người lao động gửi văn bản báo trước 45 ngày chấm dứt hợp đồng không xác định thời hạn theo điểm a khoản 1 Điều 35. Ngày 10/3, người lao động đổi ý, gửi văn bản đề nghị hủy bỏ việc chấm dứt. Người sử dụng lao động đồng ý bằng văn bản ngày 12/3. Hợp đồng tiếp tục có hiệu lực, không bị chấm dứt. Ngược lại, nếu người sử dụng lao động không phản hồi hoặc từ chối, việc chấm dứt vẫn diễn ra đúng thời hạn báo trước.

Liên hệ các quy định khác: Điều 35, Điều 36 (quyền đơn phương chấm dứt và thời hạn báo trước); Điều 40 (nghĩa vụ khi đơn phương chấm dứt trái pháp luật); Điều 41 (nghĩa vụ của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt trái pháp luật). Việc hủy bỏ hợp pháp theo Điều 38 loại trừ hệ quả bồi thường của Điều 40, Điều 41 vì quan hệ lao động được khôi phục nguyên trạng.

3. Phân tích các khái niệm, quyền và nghĩa vụ pháp lý

Khái niệm "hủy bỏ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động". Đây là hành vi pháp lý của một bên nhằm rút lại ý chí đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đã thể hiện trước đó, làm cho quan hệ lao động tiếp tục được duy trì như trước khi có hành vi đơn phương chấm dứt. Bản chất là sự "hoàn nguyên" trạng thái pháp lý, không phải giao kết hợp đồng mới.

Quyền của mỗi bên. Điều 38 Bộ luật Lao động 2019 xác lập quyền hủy bỏ cho cả người sử dụng lao động và người lao động, không phân biệt bên nào đã đơn phương chấm dứt. Quyền này chỉ tồn tại trước khi hết thời hạn báo trước. Hết thời hạn báo trước, việc chấm dứt đã hoàn tất, không còn đối tượng để hủy bỏ.

Nghĩa vụ pháp lý. Điều 38 đặt hai điều kiện bắt buộc:

  • Thông báo bằng văn bản: ý chí hủy bỏ phải được thể hiện bằng văn bản, không thừa nhận hình thức miệng hay hành vi mặc nhiên.
  • Được bên kia đồng ý: hủy bỏ là hành vi hợp ý, không phải đơn phương. Thiếu sự đồng ý của bên kia, việc hủy bỏ không có hiệu lực; hợp đồng vẫn chấm dứt theo thông báo trước đó.

Ví dụ thực tiễn. Người lao động gửi văn bản đơn phương chấm dứt hợp đồng không xác định thời hạn, báo trước 45 ngày theo điểm a khoản 1 Điều 35. Sau 20 ngày, người lao động đổi ý, gửi văn bản xin hủy bỏ. Người sử dụng lao động đồng ý bằng văn bản → hợp đồng tiếp tục. Ngược lại, nếu người sử dụng lao động không đồng ý, hợp đồng vẫn chấm dứt khi hết 45 ngày; khi đó quyền, nghĩa vụ các bên thực hiện theo Điều 48 về trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Hệ quả pháp lý. Hủy bỏ hợp pháp đưa các bên về nguyên trạng: thời gian làm việc, tiền lương, bảo hiểm xã hội được tính liên tục, không phát sinh nghĩa vụ trợ cấp thôi việc hay bồi thường do chấm dứt hợp đồng. Điều 38 không quy định thời hạn tối thiểu phải gửi thông báo hủy bỏ trước khi hết thời hạn báo trước, nhưng về nguyên tắc phải bảo đảm bên kia kịp nhận và trả lời trước thời điểm chấm dứt.

4. Mối liên hệ với các điều luật khác

Mối liên hệ với các điều luật khác

Điều 38 không tồn tại độc lập. Quyền hủy bỏ chỉ phát sinh khi một bên đã thực hiện đơn phương chấm dứt hợp pháp theo Điều 35 (người lao động) hoặc Điều 36 (người sử dụng lao động). Nếu việc chấm dứt trái pháp luật, không có "thời hạn báo trước hợp pháp" để hủy bỏ — hệ quả chuyển sang Điều 41.

Thời hạn báo trước làm căn cứ xác định thời điểm hủy bỏ được quy định tại Điều 35 khoản 1 và Điều 36 khoản 1, 2. Hết thời hạn này, hợp đồng chấm dứt, quyền hủy bỏ mất. Điều 38 vì vậy là cơ chế "phục hồi" gắn chặt với thời hạn báo trước — không có thời hạn, không có hủy bỏ.

Hình thức thông báo bằng văn bản và sự đồng ý của bên kia liên hệ Điều 14 (hình thức hợp đồng) và nguyên tắc tự nguyện, thỏa thuận tại Điều 4. Sự đồng ý là điều kiện hiệu lực, không phải thủ tục hình thức.

Về hệ quả, khi hủy bỏ thành công, quan hệ lao động tiếp tục như chưa bị chấm dứt; các quyền tại Điều 48 (trợ cấp thôi việc) không phát sinh. Ngược lại, nếu một bên từ chối đồng ý, việc chấm dứt vẫn có hiệu lực theo thời hạn đã báo — tranh chấp giải quyết theo trình tự Điều 188 và thủ tục hòa giải tại Điều 190.

Ví dụ: Người lao động báo trước 45 ngày theo Điều 35 khoản 1 điểm a. Sau 10 ngày, người lao động đổi ý, gửi văn bản xin hủy bỏ. Người sử dụng lao động đồng ý bằng văn bản — hợp đồng tiếp tục, thời gian đã báo trước không tính là thời gian làm việc gián đoạn. Nếu người sử dụng lao động không đồng ý, hợp đồng chấm dứt khi hết 45 ngày; người lao động vẫn được hưởng quyền theo Điều 48 nếu đủ điều kiện.

Như vậy, Điều 38 là mắt xích nối Điều 35, 36 (căn cứ chấm dứt) với Điều 41, 48 (hệ quả) và Điều 188, 190 (giải quyết tranh chấp).

5. Thực tiễn áp dụng và lưu ý

Thực tiễn áp dụng và lưu ý

Điều 38 Bộ luật Lao động 2019 xác lập cơ chế "rút lại" hành vi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Điều kiện tiên quyết gồm ba yếu tố: (i) thời điểm hủy bỏ phải trước khi hết thời hạn báo trước; (ii) hình thức thông báo bằng văn bản; (iii) có sự đồng ý của bên kia. Thiếu bất kỳ yếu tố nào, việc hủy bỏ không có hiệu lực pháp lý.

Thực tiễn cho thấy tranh chấp thường phát sinh ở yếu tố (iii). Ví dụ: người lao động gửi văn bản xin rút đơn nghỉ việc trong thời hạn báo trước, nhưng người sử dụng lao động đã tuyển người thay thế và từ chối đồng ý. Khi đó, hợp đồng lao động vẫn chấm dứt đúng thời hạn đã báo trước; người lao động không thể viện dẫn Điều 38 để đòi quay lại làm việc. Ngược lại, nếu người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt và người lao động không đồng ý hủy bỏ, việc chấm dứt vẫn có hiệu lực theo thông báo ban đầu.

Lưu ý về hình thức: thông báo hủy bỏ phải bằng văn bản, không thay thế bằng tin nhắn miệng hay trao đổi qua điện thoại. Sự đồng ý của bên kia cũng nên được ghi nhận bằng văn bản để bảo đảm chứng cứ khi có tranh chấp. Về thời điểm, cần xác định chính xác mốc "hết thời hạn báo trước" theo Điều 35 và Điều 36 Bộ luật Lao động 2019; hủy bỏ sau mốc này không còn ý nghĩa vì hợp đồng đã chấm dứt.

Về hệ quả, khi hủy bỏ hợp pháp, quan hệ lao động được khôi phục nguyên trạng như trước khi có thông báo chấm dứt; các quyền và nghĩa vụ của hai bên tiếp tục được thực hiện theo hợp đồng đã giao kết. Do đó, doanh nghiệp nên ban hành quy trình nội bộ tiếp nhận, phản hồi đề nghị hủy bỏ bằng văn bản, tránh để phát sinh tranh chấp về sự "đồng ý" ngầm hoặc im lặng.

Lưu ý khi áp dụng

Bài viết dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cập nhật, bao gồm:

  • Bộ luật Lao động 2019 - Điều 38
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý chính thức. Vụ việc của bạn cần được luật sư đánh giá trên hồ sơ cụ thể. Gửi thông tin vụ việc tại đây hoặc gọi 0987 892 333.
📞 💬 WhatsApp