Thông tin về đăng ký doanh nghiệp là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, giao dịch thương mại và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Điều 33 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định quyền đề nghị cung cấp thông tin và nghĩa vụ cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước. Bài viết phân tích nội dung Điều 33 và ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp và các chủ thể có liên quan.
Điều 33. Cung cấp thông tin về nội dung đăng ký doanh nghiệp
1. Tổ chức, cá nhân có quyền đề nghị Cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh và Cơ quan đăng ký kinh doanh cung cấp thông tin được lưu giữ trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và phải nộp phí theo quy định của pháp luật.
2. Cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh và Cơ quan đăng ký kinh doanh có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin theo quy định tại khoản 1 Điều này.
3. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
Nguồn: Toàn văn Điều 33 Luật Doanh nghiệp 2020 — Luật Minh Bạch
Khoản 1 Điều 33 quy định tổ chức, cá nhân có quyền đề nghị Cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh và Cơ quan đăng ký kinh doanh cung cấp thông tin được lưu giữ trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Quyền này thuộc về mọi tổ chức, cá nhân, không phân biệt có quan hệ trực tiếp với doanh nghiệp hay không.
Đối tượng thông tin được cung cấp là thông tin về nội dung đăng ký doanh nghiệp — những thông tin doanh nghiệp đã kê khai và được cơ quan đăng ký kinh doanh ghi nhận. Các thông tin này bao gồm tên doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở, ngành nghề kinh doanh, vốn điều lệ, người đại diện theo pháp luật, danh sách thành viên hoặc cổ đông sáng lập và các nội dung khác theo quy định.
Người đề nghị cung cấp thông tin phải nộp phí theo quy định của pháp luật. Việc thu phí nhằm bù đắp chi phí vận hành hệ thống thông tin và bảo đảm việc khai thác thông tin được thực hiện có trách nhiệm. Mức phí và thủ tục thu phí được quy định tại các văn bản hướng dẫn thi hành.
Khoản 2 Điều 33 quy định Cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh và Cơ quan đăng ký kinh doanh có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ và kịp thời thông tin theo quy định tại khoản 1. Nghĩa vụ này có hai tính chất: đầy đủ và kịp thời.
Tính đầy đủ đòi hỏi cơ quan nhà nước cung cấp toàn bộ thông tin mà tổ chức, cá nhân có quyền được biết, không cắt xén, không che giấu. Tính kịp thời đòi hỏi việc cung cấp thông tin được thực hiện trong thời hạn luật định, không gây chậm trễ ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của người đề nghị.
Việc không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ cung cấp thông tin có thể dẫn đến hậu quả pháp lý đối với cán bộ, công chức có trách nhiệm. Đồng thời, tổ chức, cá nhân bị từ chối cung cấp thông tin không có căn cứ có quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp là hệ thống thông tin chuyên ngành do Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng và quản lý, bao gồm: Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp; hệ thống thông tin đăng ký doanh nghiệp của các cơ quan đăng ký kinh doanh; hệ thống thông tin đăng ký hộ kinh doanh của các cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện.
Hệ thống lưu giữ thông tin về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh, thông tin về tình trạng hoạt động của doanh nghiệp, thông tin công khai phục vụ hoạt động quản lý nhà nước và các hoạt động khác theo quy định. Hệ thống bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống thông tin khác của cơ quan nhà nước.
Thông tin về nội dung đăng ký doanh nghiệp được lưu giữ trên hệ thống có giá trị pháp lý trong việc tra cứu, xác minh tình trạng pháp lý của doanh nghiệp. Các tổ chức, cá nhân có thể tra cứu thông tin trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để phục vụ các giao dịch thương mại, đầu tư.
Thứ nhất, thông tin đăng ký doanh nghiệp giúp các đối tác, khách hàng xác minh tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trước khi giao dịch. Việc tra cứu thông tin về tên, mã số, người đại diện theo pháp luật, vốn điều lệ giúp phòng tránh rủi ro giao dịch với doanh nghiệp không có thật hoặc doanh nghiệp đang trong tình trạng giải thể, phá sản.
Thứ hai, thông tin công khai minh bạch là cơ sở để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Khi phát sinh tranh chấp, thông tin về đăng ký doanh nghiệp được sử dụng làm chứng cứ trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án, Trọng tài.
Thứ ba, cơ quan nhà nước sử dụng thông tin đăng ký doanh nghiệp cho hoạt động quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh, thuế, thống kê, đầu tư. Việc chia sẻ thông tin giữa các cơ quan giúp giảm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, tạo thuận lợi trong hoạt động kinh doanh.
Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai trung thực, chính xác nội dung đăng ký doanh nghiệp. Theo Điều 29 Luật Doanh nghiệp 2020 và các quy định về xử lý vi phạm, việc kê khai không trung thực, không chính xác có thể dẫn đến hậu quả pháp lý như bị xử phạt vi phạm hành chính, bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong một số trường hợp.
Việc cung cấp thông tin sai lệch về nội dung đăng ký doanh nghiệp có thể ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên giao dịch, gây thiệt hại cho đối tác, khách hàng. Trong trường hợp gây thiệt hại, doanh nghiệp có thể phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
Doanh nghiệp có nghĩa vụ thông báo kịp thời cho cơ quan đăng ký kinh doanh khi có thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp. Việc chậm thông báo hoặc không thông báo có thể dẫn đến tình trạng thông tin trên hệ thống không phản ánh đúng thực tế, gây rủi ro cho các bên giao dịch.
Thứ nhất, trước khi giao dịch, các tổ chức, cá nhân nên tra cứu thông tin đăng ký doanh nghiệp của đối tác để xác minh tư cách pháp lý, người đại diện theo pháp luật và phạm vi ngành nghề kinh doanh. Việc này giúp phòng tránh rủi ro hợp đồng vô hiệu hoặc tranh chấp về thẩm quyền ký kết.
Thứ hai, khi đề nghị cung cấp thông tin, cần thực hiện đúng thủ tục và nộp phí theo quy định. Các thông tin cơ bản thường được công khai, miễn phí tra cứu qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp; các thông tin chi tiết hơn có thể phải nộp phí.
Thứ ba, doanh nghiệp nên rà soát thông tin đăng ký của mình định kỳ để bảo đảm tính chính xác, đầy đủ. Việc chủ động cập nhật thông tin khi có thay đổi giúp tránh vi phạm và bảo đảm thuận lợi trong giao dịch.
Thứ tư, cần lưu ý một số thông tin về đăng ký doanh nghiệp được bảo mật theo quy định, ví dụ một số thông tin về cổ đông, thành viên trong trường hợp đặc biệt. Doanh nghiệp và cá nhân có liên quan cần tuân thủ quy định về bảo vệ thông tin.
Bài viết dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cập nhật, bao gồm:
