Điều 14. Các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả51 1. Tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học được bảo hộ bao gồm: a) Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác; b) Bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác; c) Tác phẩm báo chí; d) Tác phẩm âm nhạc; đ) Tác phẩm sân khấu; e) Tác phẩm điện ảnh và tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự (sau đây gọi chung là tác phẩm điện ảnh); g) Tác phẩm mỹ thuật52, mỹ thuật ứng dụng; Điều này được sửa đổi, bổ sung theo quy định tại khoản 5 Điều 1 của Luật số 36/2009/QH12 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2010. Cụm từ “tác phẩm tạo hình” được thay thế bằng cụm từ “tác phẩm mỹ thuật” theo quy định tại điểm a khoản 82 Điều 1 của Luật số 07/2022/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2023. h) Tác phẩm nhiếp ảnh; i) Tác phẩm kiến trúc; k) Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, kiến trúc, công trình khoa học; l) Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian; m) Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu. 2. Tác phẩm phái sinh chỉ được bảo hộ theo quy định tại khoản 1 Điều này nếu không gây phương hại đến quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh. 3. Tác phẩm được bảo hộ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này phải do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của mình mà không sao chép từ tác phẩm của
Nguồn: Toàn văn điều luật — Luật Minh Bạch
Điều 14. Các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả
Điều 14 Luật SHTT (hợp nhất 67/VBHN-VPQH, 2026) quy định 12 nhóm loại hình tác phẩm được bảo hộ, bao gồm:
Khoản 2 Điều 14 mở rộng bảo hộ cho tác phẩm phái sinh: dịch, phóng tác, biên soạn, chú giải, tuyển tập — với điều kiện không gây phương hại đến quyền tác giả của tác phẩm gốc. Khoản 3 xác định tác phẩm được bảo hộ phải do tác giả trực tiếp sáng tạo, thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, giá trị nghệ thuật.
Đối chiếu Điều 15 (đối tượng không được bảo hộ): ý tưởng, quy trình, phương pháp hoạt động, tin tức thời sự thuần túy không thuộc phạm vi Điều 14.
Ví dụ thực tiễn: bài viết blog = tác phẩm văn học; mã nguồn phần mềm = chương trình máy tính; bản dịch tiểu thuyết nước ngoài = tác phẩm phái sinh, cần sự đồng ý tác giả gốc. Việc xác định đúng loại hình có ý nghĩa khi đăng ký quyền tác giả và tính thời hạn bảo hộ (Điều 27).
Lưu ý căn cứ: Nguyên văn Điều 14 chưa được cung cấp đầy đủ trong ngữ cảnh. Nội dung dưới đây chỉ phân tích khái niệm, điều kiện pháp lý dựa trên quy định đã biết của Luật SHTT; không trích dẫn nguyên văn điều luật khi chưa có nguồn xác thực.
Khái niệm tác phẩm. Tác phẩm là sản phẩm sáng tạo của con người, thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định. Pháp luật bảo hộ hình thức thể hiện, không bảo hộ ý tưởng, quy trình, phương pháp thuần túy. Đây là nguyên tắc phân biệt giữa nội dung tư tưởng và hình thức biểu đạt.
Điều kiện bảo hộ. Tác phẩm được bảo hộ khi đáp ứng: (i) tính nguyên gốc — do tác giả trực tiếp sáng tạo, không sao chép; (ii) tính định hình — thể hiện dưới dạng vật chất có thể nhận biết; (iii) không thuộc đối tượng loại trừ. Mức sáng tạo không đòi hỏi cao, chỉ cần không trùng lặp hoàn toàn với tác phẩm đã có.
Phân loại. Điều 14 Luật SHTT liệt kê các loại hình: tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, bài giảng; tác phẩm âm nhạc; sân khấu; điện ảnh; tạo hình, mỹ thuật ứng dụng; nhiếp ảnh; kiến trúc; bản đồ, sơ đồ; văn học dân gian; chương trình máy tính; sưu tập dữ liệu; tác phẩm phái sinh.
Ví dụ thực tiễn. Bài hát sáng tác mới được bảo hộ. Bản dịch bài hát nước ngoài là tác phẩm phái sinh, chỉ được bảo hộ khi có sự đồng ý của tác giả gốc. Chương trình máy tính được bảo hộ như tác phẩm văn học; tuy nhiên thuật toán bên trong không được bảo hộ, chỉ bảo hộ mã nguồn cụ thể.
Loại trừ. Tin tức thời sự, văn bản pháp luật, quy trình kỹ thuật, hệ thống quản lý không được bảo hộ. Việc phân loại đúng giúp xác định thời hạn bảo hộ và phạm vi quyền tác giả tương ứng.
Phạm vi Điều 14. Điều 14 Luật SHTT (hợp nhất 67/VBHN-VPQH, 2026) liệt kê các loại hình tác phẩm được bảo hộ: văn học, khoa học, sách giáo khoa, bài giảng, báo chí, âm nhạc, sân khấu, điện ảnh, tạo hình, mỹ thuật ứng dụng, nhiếp ảnh, kiến trúc, bản đồ, chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu. Bảo hộ hình thức biểu đạt, không bảo hộ tư tưởng, quy trình, phương pháp.
Thực tiễn áp dụng.
Lưu ý doanh nghiệp.
Điều 14 là điểm khởi đầu. Doanh nghiệp phải kết hợp đăng ký, hợp đồng, kiểm soát nội bộ, bằng chứng sáng tạo để bảo vệ tài sản trí tuệ thực tế.
Điều 14 Luật SHTT (VBHN 67/VBHN-VPQH, Công báo 197 ngày 10/04/2026) quy định 13 loại hình tác phẩm được bảo hộ, gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; tác phẩm phái sinh; tuyển tập; chương trình máy tính; sưu tập dữ liệu. Cấu trúc liệt kê kèm cụm "bao gồm" tạo khả năng mở rộng, song thực tiễn phát sinh nhiều đối tượng chưa được minh thị.
Thực tiễn: bài đăng mạng xã hội, video ngắn, nội dung đa phương tiện, tác phẩm tạo bởi trí tuệ nhân tạo gây tranh cãi về tính nguyên gốc. Tác phẩm AI thuần túy không đáp ứng yếu tố "sáng tạo của tác giả" — khó được bảo hộ theo Điều 14. Tác phẩm có can thiệp sáng tạo của con người vẫn có thể bảo hộ theo điểm a khoản 1 Điều 14.
Kiến nghị:
Tóm lại: Điều 14 giữ vai trò nền tảng xác định đối tượng bảo hộ quyền tác giả. Cập nhật kịp thời trước chuyển đổi số và AI bảo đảm cân bằng lợi ích tác giả — công chúng.
Bài viết dựa trên quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm cập nhật, bao gồm:
